Trang nghiêm tưởng niệm 35 năm ngày Đại lão Hòa thượng Thích Từ Ý viên tịch

Sáng nay 11-9, tại Tổ đình Hòa An, P.Tam Kỳ, TP.Đà Nẵng, Tông môn Hòa An trang nghiêm tổ chức lễ tưởng niệm 35 ngày Đại lão Hòa thượng Thích Từ Ý, Viện chủ Tổ đình Hòa An.

Quang lâm thắp hương tưởng niệm có chư Tôn Trưởng lão Thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN: Hòa thượng Thích Như Thọ, Hòa thượng Thích Trí Viên; chư Tôn đức Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN TP.Đà Nẵng: Hòa thượng Thích Đức Trí, Hòa thượng Thích Hạnh Chơn, Hòa thượng Thích Thông Hội, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ngãi; Hòa thượng Thích Từ Nghiêm, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP. Đà Nẵng; cùng chư Tôn đức Thường trực Ban Trị sự GHPGVN TP.Đà Nẵng; chư Tôn đức Môn phái Phổ Thiên; chư Tôn đức trụ trì các chốn tổ và tự viện cùng đông đảo Phật tử đạo tràng tham dự. 

Trong không khí trang nghiêm, khói trầm quyện tỏa, đại diện Tông môn Hòa An, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Thành đã dâng lời tưởng niệm, ôn lại hành trạng cuôc đời và đạo nghiệp của Đại lão Hòa thượng Thích Từ Ý Theo Tiểu sử, Đại lão Hòa thượng thuộc dòng Lâm Tế đời thứ 43, Thiền phái Liễu Quán đời thứ 9, pháp húy Tâm Niệm, tự Từ Ý, hiệu Chơn Thiện. Thế danh Trần Văn Chí, sinh ngày 21-1-1918 (nhằm ngày 9-12-Đinh Tỵ) tại làng Tịch Tây, tổng Đức Hòa, phủ Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam (nay là thôn Trà Tây, xã Tam Mỹ Đông, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam), là người con út trong gia đình thuần tín Tam bảo. Thân phụ cụ ông Trần Văn Thi, pháp danh Thanh Y; thân mẫu là cụ bà Ngô Thị Thời, pháp danh Tịnh Vận. Đến năm 1950, ngài sắp xếp mọi việc trong gia đình, ngài ra Đà Nẵng xuất gia với Đức Trưởng lão Hòa thượng Thích Tôn Thắng - khai sơn, trụ trì chùa Sắc tứ Phổ Thiên, nay là chùa Phổ Đà (TP.Đà Nẵng). Nơi này là Phật học viện của Hội An Nam Phật học Đà Nẵng và Quảng Nam - Đà Nẵng sau này. Ngài được Bổn sư cho pháp danh là Tâm Niệm. Hòa thượng xuất gia tuổi đã lớn, vốn có căn khí bậc xuất trần, hình nghi đỉnh đạt, cộng với trước đó được thọ ân giáo dưỡng tại chùa Phú Sơn, Tế Dương nên sau 3 năm tu học tại Phật học viện Phổ Thiên - Đà Nẵng được Đức Tăng cang trực tiếp chỉ dạy.

Năm 1953, ngài được Bổn sư cho thọ giới Sa-di tại giới đàn chùa Báo Quốc - nơi cội nguồn của Hòa thượng Bổn sư; năm 1956, thọ giới Tỳ-kheo tại giới đàn chùa Ấn Quang do Hòa thượng Thiện Hòa làm Đàn đầu Hòa thượng. Năm 1956, ngài được Bổn sư phó thác vào Tam Kỳ để thực hiện việc trùng kiến chùa Tịnh Độ cùng với chư huynh đệ. Tại đây, ngài chính thức được ngài Trị sự trưởng Giáo hội Tăng-già Trung Phần tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng cấp Giấy chứng nhận là Tăng chúng chùa Tịnh Độ. Cũng trong thời gian này, Hòa thượng được Chi hội Phật học Tam Kỳ mời về làm giám tự Hội quán Phật học Tam Kỳ (do bà Trần Thị Lắm - vợ ông quan người Pháp cúng dường, nay là chùa Hòa An). Năm 1960, Hòa thượng chính thức đảm nhận trụ trì Hội quán, tức chùa Hòa An. Thời gian này, nhân duyên tụ hội, ngài liên tiếp kiến lập, trùng tu, hỗ trợ cho hàng loạt ngôi chùa, đáng kể nhất là khai sơn chùa Hữu Lâm (1958), chùa Từ Quang (Tam Kỳ, 1963). Năm 1962, tỉnh Quảng Tín được thành lập, ngài được cung thỉnh làm Trưởng Ban Vận động tài chính tỉnh; ngài xin phần đất tại thôn Mỹ Thạch, xã Kỳ Hương làm trụ sở Giáo hội. Lễ đặt đá xây dựng vào ngày 17-11-1963, do Hòa thượng Thích Đôn Hậu chứng minh. Đến năm 1965, trụ sở Giáo hội hoàn thành, được Hòa thượng Thích Trí Thủ đặt tên là chùa Đạo Nguyên (nay là chùa Đạo Nguyên - Tân Thạnh, Tam Kỳ). Cũng năm này, Viện Hóa đạo GHPGVN Thống nhất bổ nhiệm ngài làm trụ trì chùa Đạo Nguyên. Năm 1972, được các Phật tử hiến cúng đất tại thôn Kỳ Hưng, quận Lý Tín cũ, Hòa thượng khai sơn chùa Hưng Quang (nay thuộc xã Tam Xuân). Cũng năm này, Hòa thượng đặt tượng Phật Thích Ca tại Thiên Long Thạch Động (chùa Hang, xã Kỳ Liên, nay là xã Tam Nghĩa) và dựng tượng Quán Thế Âm Bồ-tát tại đập Bà Quận (trước am Từ Long của cố Hòa thượng Thích Từ Hội). Năm 1973, được Phật tử Lý Túy và Lê Thị Ký cúng lô đất gần nhà Đèn, Hòa thượng mua thêm 287m² cận đó xây dựng chùa Diệu Quang, nay thuộc phường Hòa Hương - Tam Kỳ. Cũng năm này, được Phật tử Hồ Đạt, Nguyễn Ích cúng đất, Hòa thượng khai sơn chùa Từ Quang tại xã Kỳ Trung, nay là xã Tam Tiến - Núi Thành.

Riêng đối với chùa Hòa An, Hòa thượng có rất nhiều kỷ niệm và nhiều sự gắn bó. Năm 1961, ngài trùng tu chùa Hòa An lần 2, đặt làm trụ sở Chi hội An Nam Phật học Tam Kỳ. Năm 1963, ngài cùng với đồng bào Phật tử tổ chức tuyệt thực ba ngày tại chùa Hòa An để đòi thực thi chính sách bình đẳng tôn giáo trước chế độ độc tài Ngô Đình Diệm. Năm 1968, Hòa thượng trùng tu chùa Hòa An lần 3, xây dựng các công trình phụ để làm cơ sở tài chính cho Giáo hội tỉnh như trường Bồ Đề và cơ sở sản xuất hương đèn… Các lợi tức của cơ sở này do Giáo hội tỉnh quản lý; còn chùa thì tự túc kinh tế bằng trồng ruộng lúa, hoa màu trên đất Phật tử hiến cúng. Song song với Phật sự kiến tạo, trùng tu chùa viện, Hòa thượng còn được cung thỉnh làm Tôn chứng Tăng-già tại giới đàn Phước Lâm năm 1964 (Giới đàn đầu tiên của GHPGVN Thống nhất Quảng Nam, tổ chức ngày 8-2-1964). Năm 1970, giới đàn Vĩnh Gia tổ chức tại Đà Nẵng, Hòa thượng được mời vào Ban Tổ chức, góp phần cho sự thành tựu giới đàn. Sau năm 1975, với trách vụ Chánh Đại diện Thị hội Phật giáo Tam Kỳ, Ngài nỗ lực vực dậy sinh hoạt Tăng-già. Ngoài việc tổ chức an cư kiết hạ tập trung (như đã nói ở trên), năm 1985, Hòa thượng được cung thỉnh làm Giáo thọ A-xà-lê tại giới đàn chùa Long Tuyền - Hội An. Năm 1990, ngài đứng ra tổ chức giới đàn phương trượng truyền giới Sa-di, Thập thiện, Bồ-tát giới tại chùa Hòa An; cung thỉnh Hòa thượng Thích Thiện Duyên làm Đàn đầu Hòa thượng, Ngài đảm nhận Giáo thọ A-Xà-Lê. Dầu vậy, nhân duyên tạo tự, hộ tự vẫn không ngừng tìm đến với Hòa thượng. Năm 1981, theo thỉnh nguyện của đệ tử Nguyên Trọng, Nguyên Hòa, Nguyên Lễ, Như Thông..., Hòa thượng khai sơn xây dựng chùa Phước Quang tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Với uy đức của mình, Hòa thượng được nhiều nơi thỉnh mời chứng minh lễ đặt đá xây dựng chùa như: chùa Phước Hiệp (Tiên Phước), Phước An (Thăng Bình), Khương An (Núi Thành), Đông An (Hiệp Đức), Hòa Nam (Tam Kỳ), Hiệp Phú (Núi Thành)… Ngoài ra, Hòa thượng còn vận động tín đồ cúng dường tài vật để sửa sang, tu bổ lại các chùa như: chùa Trân Bửu (xưa là chùa Khánh Thọ), chùa Dương Đàn, chùa Dương Lâm…; hướng dẫn tín đồ Phật tử chuyển miếu thành chùa Tiên Mỹ bây giờ…

Cuộc đời hành đạo của Hòa thượng gắn liền với những thịnh suy của thời cuộc, với Phật giáo nước nhà. Lặng lẽ mà bền bỉ, Hòa thượng xem trách vụ là việc Tăng sai, phụng sự là bổn phận, nhưng trước sau như một, vẫn không quên lý tưởng giải thoát của mình. Hòa thượng đã khuyến hóa không thể đếm được số người nương nhờ về cửa Phật. Ngài độ cho hàng đệ tử xuất gia trên 50 vị, nhiều vị đã và đang tiếp nối con đường hoằng pháp của Hòa thượng Tôn sư. Vào đêm 20-7-Canh Ngọ, Thầy gọi đệ tử vào phòng, cho mời Hòa thượng Thích Thiện Duyên vào thăm lần cuối; đến 1 giờ 25 phút ngày 21-7-Canh Ngọ, Hòa thượng hỏi giờ và chắp tay chào vĩnh biệt. Hóa duyên đã mãn - sanh đã tận - phạm hạnh đã thành - việc gì cần làm, đã làm xong, Hòa thượng trở về nơi phải trở về như một cơ duyên đã định. 

Ban huấn từ cho buổi lễ Hòa thượng Thích Từ Nghiêm, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN TP.Đà Nẵng, Trưởng môn Pháp phái Phổ Thiên đã nhắc lại những kỷ niệm của Ngài với vị pháp huynh-Thích Từ Ý; Hòa thượng cũng tán thán môn phong Hòa An đã luôn tích cực nêu cao gương hạnh sáng của bậc ân sư xứng đáng là những người truyền thừa tiếp nối mạng mạch làm rạng rõ Tông môn cũng như xứng đang là nơi quy ngưỡng cho Phật tử nương tựa. Đặc biệt Hòa thượng đã cung tán đức hành của cố Đại lão Hòa thượng Thích Từ Ý bằng câu đối.

“ Từ bi nhiếp chúng giáo hóa quần sanh không chướng ngại

Ý hỷ chánh pháp trang nghiêm phạm vũ sáng tông môn”

Sau khi dâng hương tưởng niệm, chư tôn đức đã quang lâm trai đường để chứng minh lễ cúng dường trai Tăng do Tông môn Hòa An thành tâm cung thiết. Dịp này, Tông môn Hòa An đã thực hiện cuốn kỷ yếu dâng lên cúng dường chư tôn đức Tăng, Ni và tặng đến Phật tử các đạo tràng tham dự Đại lễ. Với chủ đề “ Niệm Từ Dư Hương” nhằm lưu lại những ký ức, những kỷ niệm vui, buồn bên Sư ông; và cũng để thế hệ con cháu mai sai biết được về hành trạng cuộc đời của Sư ông Tôn sư để hướng về cội nguồn, gốc rễ. 

Hình ảnh ghi nhận: