Thiên Ấn - Đệ nhất thiên cảnh

Thiên Ấn có tục danh là núi Hó, mỹ danh “Thiên Ấn niêm hà” - tức ấn trời đóng trên sông. Cùng với sông Trà Khúc, núi Thiên Ấn từ lâu đã trở thành biểu tượng của vùng đất Quảng Ngãi. 
Nằm ở tả ngạn sông Trà Khúc, về phía bắc tỉnh lỵ Quảng Ngãi, Thiên Ấn là một quả đồi, cao hơn 100m, nhìn phía nào cũng thấy núi có hình thang cân. Núi cách đầu cầu Trà Khúc khoảng 2km về hướng đông, thuộc thị trấn Sơn Tịnh, huyện Sơn Tịnh, sát quốc lộ 24B, cách quốc lộ 1A gần 3km về phía tây. Vì thế, nếu theo quốc lộ 1A vào Nam hay ra Bắc, bạn đều có thể thấy rõ núi Thiên Ấn.

Sở dĩ núi có tên là Thiên Ấn vì đỉnh núi rộng, bằng phẳng, nhìn xa giống như một cái triện lớn do trời sinh ra. Sườn núi Thiên Ấn có nhiều cỏ tranh, phía đông sườn núi có chùa Thiên Ấn nằm giữa lùm cây cổ thụ rậm rạp.

Đỉnh núi bằng phẳng, có một khoảng cây cổ thụ bao bọc ngôi chùa cổ, tương truyền, chùa Thiên Ấn xây dựng từ cuối thế kỷ XVII, từng được Chúa Nguyễn ban cho biển ngạch “Sắc tứ Thiên Ấn tự”. Trong khuôn viên chùa còn một tồn tại một cái giếng cổ sâu, tục gọi là Giếng Phật. Chùa còn có quả Chuông Thần lớn, được thỉnh về từ làng đúc đồng Chú Tượng năm 1845, dưới triều vua Thiệu Trị.

Phía đông chùa có khu “viên mộ” thiết diện hình lục giác, gồm nhiều tầng, là nơi an táng các vị sư trụ trì chùa. Ngoài ra, tại đỉnh Thiên Ấn, trên trảng đất bằng phẳng thoáng đãng phía tây còn có phần mộ của cụ Huỳnh Thúc Kháng, là nơi được nhiều du khách viếng thăm.

Đứng bên hữu ngạn sông Trà nhìn qua, bạn sẽ có cảm giác như ngọn núi nằm ngay trên mặt sông Trà. Dựa vào đó, Thiên Ấn còn được người xưa gọi là “Thiên Ấn niêm hà” (nghĩa là Ấn trời đóng trên sông) với niềm tin thiêng liêng vào một vùng đất địa linh sinh nhân kiệt.

Ðường lên đỉnh Thiên Ấn xoắn ốc theo chiều kim đồng hồ, độ dốc không cao, lòng đường rộng, đã trải nhựa nên xe các loại đều lên xuống dễ dàng.

Từ đỉnh Thiên Ấn, bạn có thể ngắm nhìn cả một khoảng không gian bao la, hùng vĩ xung quanh, những làng mạc, ruộng đồng ngát xanh, dòng Trà Khúc lượn lờ duyên dáng, tây là dãy Trường Sơn hùng vĩ, đông là mặt biển bao la... Nhìn lên là trời tây là rặng Thạch Bích như một bức thành sừng sững. Nhìn xuống hướng đông có thể thấy cửa Ðại Cổ Lũy, nơi có cảnh đẹp nổi tiếng “Cổ Lũy cô thôn”, với mặt biển lấp lánh. Nhìn về hướng bắc, tây bắc sẽ thấy nổi lên giữa đồng lúa xanh tươi dãy núi Long Ðầu với mình rồng uốn lượn. Nhìn về hướng nam núi Thiên Bút với cái mỹ danh “Thiên Bút phê vân” (nghĩa là Bút trời vẽ mây) hiện lên giữa phố phường tỉnh lỵ Quảng Ngãi. Gần hơn là cầu Trà Khúc, sông Trà Khúc, nổi lên giữa những dải cát trắng, từng là nguồn cảm hứng cho hai bài thơ hay nhất của thi sĩ Cao Bá Quát: Trà Giang dạ bạc và Trà Giang thu nguyệt ca.