Thoáng bóng cà sa Luang Prabang

5g30 sáng, xe khách dừng cách thành phố Luang 3km. Trời tờ mờ đất. Ai nói nóng như nắng Lào khi mà chúng tôi đang co ro trong cái lạnh buổi sớm.
Vài chiếc xe tuk tuk đến đón khách đưa về khách sạn. Chúng tôi theo một chiếc đi về phía thành phố. Mặt trời vui vẻ vượt ra khỏi đỉnh núi phía xa báo hiệu một ngày nắng. Vầng hồng lan rất nhanh trên bầu trời và cả không gian sáng bừng trong ngày mới.

Trong lúc chúng tôi đang hí hoáy với mặt trời và cảnh vật hai bên thì bất ngờ gặp bên kia đường, trên vỉa hè sạch sẽ, một dãy dài những nhà sư đi khất thực vào buổi sớm. Một đoàn khoảng hơn 20 nhà sư khoác trên mình chiếc áo cam rực sáng như một dòng sông màu cam trên đường phố.

Dù đã có những nghiên cứu trước về địa danh nơi mình sẽ đến, nhưng chúng tôi vẫn ngớ người choáng ngợp vì hình ảnh thật đang ở ngay trước mắt. Một đoàn tăng lữ đang bước những bước chầm chậm trên đôi chân trần trên đường khất thực. Các tăng lữ bước sát theo nhau, người này nối theo sau người khác, người lớn tuổi hơn đi trước, nhỏ hơn đi sau. Họ bước qua những chiếu nghỉ của người dân sùng đạo trong thành phố đang chờ đợi, trên vai khoác những chiếc bình bát bằng bạc được bọc bằng đồ mây tre đan bên ngoài. Nghi thức khất thực mỗi sáng đã tồn tại bao đời nay.

Đám chúng tôi lúc đầu còn ngồi nguyên trên xe chụp hình. Sau đó, đồng loạt nhảy cả xuống xe. Lặng lẽ đi bên cạnh các nhà sư, không dám gây huyên náo hay làm phiền. Ngay đến cả chụp ảnh cũng cố gắng để tiếng máy không làm kinh động đến không gian yên tĩnh này. Không ồn ào, không chuyện trò, chỉ có tiếng tà áo sột soạt theo mỗi bước chân và tiếng niệm Nam mô A Di Đà Phật của Phật tử.

Các chõ xôi và mì tôm buổi sớm vơi dần, người ta lại mang ra những chõ xôi mới. Mỗi người một nắm xôi nhỏ. Một vài du khách nước ngoài thay vì chụp ảnh cũng đã ngồi xuống với người dân bản địa. Bố thí cho các nhà sư dường như là nghĩa vụ thiêng liêng và là niềm tự hào của người dân thành phố này.

Luang Prabang, cố đô của nước bạn Lào anh em trong những năm gần đây đã trở thành một điểm du lịch hấp dẫn. Có đến 40 ngôi chùa tập trung rải rác trong thành phố nằm giữa hai con sông này và số lượng tăng lữ cũng chiếm hàng đầu cả nước.

Kể từ khi được công nhận là Di sản thế giới vào năm 1995, lượng khách du lịch đổ về đây đã khiến thành phố gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì những nét yên bình vốn có. Một trong những hệ lụy là việc khách ầm ĩ vào mỗi sáng khi có đoàn tăng lữ đi qua.

Mỗi sáng, các tăng lữ từ các chùa lại bước ra khỏi ngôi chùa mà họ đang sống, đôi dép để gọn lại nơi cổng chùa, đầu trần, chân đất, tay cầm theo những chiếc bình bát, khất thực trên khắp các con phố. Chuyến đi khất thực bao giờ cũng diễn ra vào buổi sáng và chấm dứt trước giờ ngọ. Các nhà sư đi khất thực không đứng trước cửa chợ mà đi theo thứ tự, từ nhà này sang nhà khác, không phân biệt nhà giàu nghèo, mắt nhìn xuống và yên lặng đứng đợi trước mỗi cửa nhà để xem thức ăn có được đặt vào bình bát không.

Các thí chủ chỉ cúng những thức ăn đã được nấu sẵn, như cúng cơm chứ không cúng gạo, cúng món rau xào chứ không cúng bó rau chưa nấu chín. Nếu chưa đủ dùng, chư vị tiếp tục đi theo hàng dọc đến nhà bên cạnh nhưng không được quá bảy nhà. Khất thực xong, các vị trở về tịnh xá để ăn trước khi mặt trời đứng bóng. Đây là bữa ăn duy nhất trong ngày.  

Hòa nhập vào cuộc sống, lũ chúng tôi buổi sớm hôm sau không còn đứng chụp ảnh nữa. 5h30 sáng, mỗi đứa chia một ngả mang theo những chõ xôi nhỏ cùng ngồi với người dân trong các ngõ nhỏ, chờ đợi những dòng áo màu cam đi qua. Một cách để thể hiện lòng tôn kính của mình với thành phố xinh đẹp và lịch sử này.