ĐĐ.Thích Nguyên Hưng giảng và hướng dẫn về “Thực hành các Pháp Yết-ma” trong buổi học ngày thứ 4 tại khóa Bồi dưỡng Luật 2025

Trong ngày học thứ 4 của khóa Bồi dưỡng Luật 2025 do Phân ban Ni giới Trung ương tổ chức, Đại đức Thích Nguyên Hưng – Giáo thọ Luật viện Huệ Nghiêm (TP. Hồ Chí Minh) đã quang lâm chùa Quang Minh (phường Bình Phước) để truyền trao đến chư Ni học viên kiến thức và kỹ năng “Thực hành các pháp Yết-ma” trong đời sống tu học.

Bằng phương pháp giảng giải chi tiết kết hợp hướng dẫn ứng dụng thực tế, Đại đức giúp đại chúng hiểu rõ ý nghĩa, mục đích cũng như trình tự tiến hành các pháp Yết-ma trong sinh hoạt Tăng đoàn. 

Nói đến Yết – ma chỉ nói hai điều: Như pháp và phi pháp chứ không có khái niệm tương đối, biểu hiện sự thống nhất các vấn đề của tập thể, thống nhất ý chí đạt 100%. Trong giới luật Bắc truyền (theo Luật Tứ Phần và Luật Căn Bản Nhất Thiết Hữu Bộ), Yết-ma có ba loại chính: Tâm niệm Yết-ma, đối thú Yết-ma và Tăng pháp Yết-ma.

Tâm niệm Yết- ma: là tự mình nghĩ và nói thành lời mà không cần có người khác nghe. Về nguyên tắc của Yết-ma đòi hỏi phải biểu hiện bằng lời nói. Trường hợp này áp dụng cho những Tỳ-kheo sống độc cư.

Đối thú là mình nói cho một hay hai người khác nghe. Trường hợp này áp dụng giữa hai hay ba Tỳ-kheo, vì chưa đủ túc số tăng.

Tăng pháp là pháp Yết-ma áp dụng cho tăng số từ 4 người trở lên, được chia làm 3 loại: đơn bạch, bạch nhị và bạch tứ.

a. Đơn bạch: chỉ một lần tác bạch giữa tăng thì Yết-ma thành tựu. Nghĩa là chỉ cần công bố một lần. (giống như thông báo)

b. Bạch nhị: 1 lần tác bạch và 1 lần Yết-ma. Nghĩa là 1 lần tuyên bố và 1 lần lấy biểu quyết. (vd yết ma kết giới)

c. Bạch tứ: 1 lần tác bạch và 3 lần Yết-ma. Nghĩa là 1 lần tuyên bố và 3 lần lấy biểu quyết. (dùng cho những việc quan trọng như truyền giới, thọ giới)

Nội dung bài học xoay quanh ba chủ đề trọng tâm: Bố-tát Thuyết giới, An cư và Cương giới. Đây là những pháp Tăng sự thông dụng, gắn liền với sinh hoạt của Tăng đoàn, giúp học viên nắm vững giáo nghĩa và thực hành chính xác.

Đại đức khơi mở nguồn gốc và ý nghĩa: Bố-tát là ngày trai, ngày phụng sự, vốn bắt nguồn từ ngày Sama của Bà-la-môn giáo. Đức Phật nâng lên thành pháp tu hòa hợp, để chư Tăng cùng tụng, nhắc lại Ba-la-đề-mộc-xoa. Vì vậy mới có tên đầy đủ là Bố-tát Thuyết giới.

An cư là thời gian Tăng Ni tập trung tu học ba tháng mùa hạ theo lời Phật dạy, với bốn mục tiêu chính đó là:

 1. Thanh tịnh thân tâm để hành trì giới luật đúng pháp.

 2. Tăng trưởng an vui để phát triển đạo hạnh.

 3. Hòa hợp Tăng đoàn để cùng học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm tu tập.

 4. Tạo ruộng phước cho Phật tử gieo duyên, góp phần duy trì chánh pháp lâu dài.

Trong phần giảng về Cương giới, Đại đức nhấn mạnh: mỗi loại cương giới giúp xác định rõ phạm vi sinh hoạt, hành trì giới luật và tổ chức Phật sự, bảo đảm thanh tịnh – hợp pháp – hòa hợp, tránh nhầm lẫn và lạm dụng. Đại đức cũng chỉ dẫn tường tận trình tự thực hiện, các nghi thức chung và cách vận dụng trong thực tế để chư Ni thực hành vững vàng hơn.

Tùy theo nhu cầu kết Cương giới, trú xứ phải chuẩn bị vật làm Tiêu ở các phương góc của các lớp Tiêu tướng. Vật làm tiêu phải bảo đảm có thật, hiện hữu, có giá trị lâu dài về thời gian và mang tính cố định, khi xướng Tiêu tướng phải bảo đảm ba lần phải giống nhau.

Cương giới không chỉ mang tính ranh giới địa lý mà còn để xác định sự hiện diện hợp pháp của Tăng chúng khi thực hiện các pháp sự. Ví dụ: khi tác pháp Yết-ma, chỉ những vị có mặt trong cương giới mới được tính là thành phần hợp pháp của Tăng. Đồng thời, cương giới cũng ngăn ngừa sự lẫn lộn, giữ gìn tính thuần tịnh của Tăng đoàn, giúp phân định rõ ai là người trong giới và ai ở ngoài giới, từ đó duy trì kỷ cương, tính đồng bộ và sức mạnh hòa hợp của Tăng-già.

Nếu Bố-tát Thuyết giới được ví như mạch sống của Tăng-già, thì An cư chính là nhịp thở nuôi dưỡng thân tâm, và Cương giới là khung xương gìn giữ kỷ cương, thanh tịnh, hòa hợp. Nhờ vậy, Tăng đoàn không chỉ duy trì đời sống phạm hạnh mà còn làm ruộng phước cho hàng Phật tử gieo duyên, góp phần hộ trì và lan tỏa chánh pháp lâu dài.

Sau thời giảng, vào 2 tiết cuối của buổi chiều, Đại đức đã dành thờ gian để trả lời các câu hỏi, những vấn đề còn thắc mắc có liên quan tới nội dung học trong ngày của các chư Ni học viên.

Tiếp theo là giờ chia sẻ của Ni trưởng Thích nữ Tịnh Nghiêm - Phó PBNG TƯ chia sẻ về “Tầm quan trọng của giáo giới hành nghi”. 

Ni trưởng nhấn mạnh đây là “linh hồn” của giới đàn, không chỉ dạy lý thuyết mà còn huấn luyện, hướng dẫn giới tử thực hành từng nghi thức và giới luật, chuẩn bị cả tâm lẫn thân trước khi thọ giới. Giáo giới hành nghi giúp giới tử hộ trì giới pháp, tinh tấn tu tập, thanh tịnh ba nghiệp để sinh định phát tuệ. Ni trưởng cũng nhắc đến trách nhiệm của các vị thầy, không chỉ truyền giới mà còn làm gương, dìu dắt giới tử về cả nghi thức lẫn tâm lý, góp phần quan trọng để giới tử đắc giới thể viên mãn.

Yết-ma nghi pháp giữ thanh quy,

An cư tĩnh lặng dưỡng tâm trì.

Giáo giới hành nghi soi đường sáng,

Tịnh giới, định tuệ nở Bồ-đề.